مهندسي عصبي و فناوري عصبي از حوزه هاي گسترش يافته در قرن 21 در زمينه مهندسي پزشكي است. از اهداف مهندسي عصبي تحقيقات بنيادين در زمينه سيستم هاي عصبي و عصبي-عضلاني، گسترش روش هاي تشخيص، درمان و توانبخشي است. مهندسي عصبي منشأ ايجاد يك تكنولوژي، تحت عنوان تكنولوژي عصبي شده است. هدف اين تكنولوژي، كنترل خارجــي سيستم هاي عصبي، عصبي-عضلاني و ديگر ارگان هاي بدن است به همان نحوي كه سيستم عصبي انسان را كنترل مي كند . امروزه، كاربرد فناوري عصبي در تشخيص بيماريها، درمان و توانبخشي بسيار گسترش پيدا كرده است. از فرآورده اي اين تكنولوژي مي توان به پروتزهاي عصبي قلبي اشاره كرد . پروتزهاي عصبي قلبي با استفاده از تحريكهاي الكتريكي كنترل شده، زندگي را براي بسياري از بيماران قلبي ممكن ساخته است.از ديگر محصولات اين تكنولوژي ميتوان پروتزهاي عصبي شنــــــوايي را ذكر كرد. در سالهاي اخير، بازگرداندن عملكرد سيستم شنــــــــوايي با استفاده از پروتزهاي عصبي حلزوني پيشترفتهايي چشمگيري داشته است. با استفاده از اين پروتزها، امكان شنيدن براي افراد ناشنوا فراهم شده است. از اين تكنولوژي نيز براي كنترل درد، كنترل مثانه، كنترل دفع، كنترل اسپاستيستي، كنترل بعضي از موارد اپليپسي و درمان tremor ناشي از بيماري پاركينسون استفاده ميشود.
عنوان طرح :
طرح استفاده از فناوري عصبي براي ايستادن و گام برداشتن در افراد دچار ضايعه نخاعي پاراپلژيك
(آلبوم تصاوير1)
(آلبوم تصاوير2)
افرادي كه دچار ضايعه نخاعي هستند علاوه بر مشكلات حركتي، در اثر عدم تحرك دچار عوارضي از قبيل پوكي استخوان، آتروفي عضلاني،
سفتي مفاصل، ناراحتي هاي كليوي و قلب و عروق مي شوند. همچنين، اين افراد كنترل ادرار ندارند و عمل دفع آنها دچار با مشكل مواجه است. البته عوارض ناشي از ضايعه نخاعي به شدت ضايعه و سطح ضايعه بستگي دارد. علاوه بر عوارض فوق، اين افراد دچار افسردگي ميشوند و نگهداري اين افراد براي خانواده مشكل و داراي هزينه است. لذا همواره دست يابي به روشي براي رفع معلوليت و عوارض ناشي از آن، هدف بسياري از تحقيقات را تشكيل داده است.∅ از روشهاي مطرح در قرن 21 براي رفغ مشكلات حركتي در افراد دچار ضايعه نخاعي، استفاده از فناوري عصبي است. امروزه كاربرد تكنولوژي عصبي در توانبخشي بسيار گسترش يافته و تحول شگرفي را در زمينه توانبخشي بوجود آورده است .
∅خوشبختانه پس از مدت 15 سال تلاش بي وقفه و مستمر توسط يك تيم تحقيقاتي در دانشگاه علم و صنعت ايران، يك پروتز عصبي حركتي منحصر بفرد در دنيا تحت عنوان ParaWlak طراحي و ساخته شد. اين پروتز عصبي براي ايجاد حركتهاي ايستادن، گام برداشتن، و نشستن افراد دچار ضايعه نخاعي در سطح كمر (T4-T12) بكار ميرود. در طراحي آن استانداردهاي لازم و نكات لازم براي ايمني بيمار در نظر گرفته شده و قابل استفاده در كلينيك است .
∅ پروتز عصبي حركتي ParaWalk يك سيستم ميكروالكترونيكي با كنترل تراشه هاي ريزپردازنده اي هستند كه بر مبناي سيستم عصبي مركزي انسان، حركت را در عضو فلج ايجاد و كنترل ميكند. سيستم ساخته شده بر اساس مدلهاي رياضي از سيستم اسكلتي-عضلاني عمل ميكند و در هر لحظه از زمان، ميزان انقباض عضلات در گير حركت را بطور اتوماتيك كنترل ميكند. كنترل انقباض عضلات با ارسال دستورات حركتي به اعصاب حركتي عضلات انجام ميشود. سيستم قابليت برنامه ريزي حركتي را دارد، و با توجه به حركت مورد نظر ميزان انقباض را در طول حركت كنترل ميكند.
عنوان طرح :
طرح استفاده از فناوري عصبي براي ركاب زدن در افراد دچار ضايعه نخاعي پاراپلژيك (FES-Cycling)
امروزه از فناوري عصبي براي درمان بعضي از عوارض ناشي از معلوليت در افراد دچار ضايعه نخاعي استفاده ميشود و كاربردهاي درماني در حال گسترش ميباشد. طي ساليان متمادي فوائد تمرين اعضاي فلج بوسيله تحريك الكتريكي عملكردي بررسي و تأثيرات آن گزارش شدهاست. گزارشات حاكي از بهبودي در مواردي مانند وضعيت آمادگي عضلات، عملكرد سيستم قلبي عروقي، سينتيك تبادل گازهاي حياتي، سوخت و ساز بدن، گردش خون در اندام تحت تحريك الكتريكي و وضعيت سيستم دفاعي بودهاست. همچنين در اين تحقيقات جلوگيري از آتروفي عضلاني، پوكي استخوان و اسپاستيسيتي از ديگر فوائد تمرين به كمك تحريك الكتريكي عملكردي بر شمرده شده است. در اين ميان ركابزني به كمك تحريك الكتريكي عملكردي به عنوان ابزاري قدرتمند جهت توانبخشي و ورزش كردن افراد ضايعه نخاعي معرفي گرديدهاست.
در مركز فناوري عصبي ايران، يك سيستم ركاب زني منحصر بفرد در دنيا براي افراد دچار ضايعه گسترش داده شده است. اين سيستم با ارسال دستورات مناسب و كنترل شده به اعصاب حركتي عضلات خاص فلج، باعث ايجاد ركاب زدن شخص فلج (مانند شخص طبيعي) بر روي چرخ ميشود. سيستم قادر است كه با تنظيم خودكار دستورات ارسالي به اعصاب، سرعت ركاب زدن را كنترل كند. سيستم نمونه آزمايشي است.
عنوان طرح :
طرح استفاده از فناوري عصبي براي رفع اختلالات حركتي در افراد دچار ضايعه نخاعي ناقص، صدمات مغزي، CP ، و MS
(آلبوم تصاوير)
علاوه بر ضايعه نخاعي، صدمات مغزي، بيماري strok ، (MS) Multiple Sclerosis ، Cerebral Palsy(CP) ، باعث ايجاد اختلالات حركتي در اندام ميشود. در سال هاي اخير استفاده از پروتزهاي عصبي براي بهبود حركت در افراد دچار Cerebral Palsy گسترش پيدا كرده است. ميزان اختلال حركتي به شدت ضايعه بستگي دارد. به عنوان مثال Cerebral Palsy در اثر يك ضايعه به مغز قبل از تولد، در هنگام تولد و يا اندكي بعد از تولد اتفاق ميافتد. كودكان دچار CP داراي صدمه در بخشي از مغز ه
ستند كه كار كنترل سفتي عضله را به عهده دارد.بسته به شدت ضايعه ممكن است عضله خيلي سفت و يا شل باشد. با توجه به شدت ضايعه CP اثرات مختلفي بر روي فرد مبتلا ميگذارد:
v Quadriplegia : در اين حالت هر دو دست و دو پا دچار مشكل است. معمولاً كودكان دچار Quadriplegia داراي مشكل حركتي در تمام قسمتهاي بدن هستند.
v Hemiplegia : در اين حالت CP فقط بر يك قسمت از بدن اثر ميگذارد.
v Diplegia : در اين حالت مشكل عمده در پاها وجود دارد
البته افراد دچار CP داراي مشكلاتي در خوردن، صحبت كردن و يادگيري هستند. نيمی از كودكان دچار CP داراي حملات صرع هستند. درماني براي CP وجود ندارد. وليكن از روشهاي مختلف توانبخشي جهت كمك به فرد CP ميتوان استفاده كرد. از روشهاي مطرح و موفق جهت كمك به افراد CP و بازيابي اختلالات حركتي استفاده از فناوري عصبي است.
يكي از طرح هاي پژوهشي در مركز فناوري عصبي ايران، گسترش روشي براي رفع اختلالات حركتي در افراد دچار ضايعه نخاعي ناقص، صدمات مغزي، CP ، و MS با استفاده از فناوري عصبي است. در آزمايشگاه كنترل سيستمهاي عصبي-عضلاني، يك پروتز عصبي حركتي براي اختلالات حركتي طراحي و ساخته شده است. اين سيستم تا كنون بر روي يك فرد دچار CP كه داراي افتادگي مچ پا است، بكار گرفته شده است.
ارسال خبر از دنیز عزیز
هیچ نظری موجود نیست:
ارسال یک نظر